Tài nguyên
Trong một thương vụ đầu tư tư nhân (private equity), sự chú ý của doanh nghiệp thường tập trung vào số tiền mà quỹ sẽ đầu tư, mức định giá doanh nghiệp hay tỷ lệ cổ phần được chuyển nhượng. Tuy nhiên, đối với chính các quỹ đầu tư, câu hỏi quan trọng nhất lại thường được đặt ra ngay trước khi ký kết giao dịch: quỹ sẽ thoái vốn bằng cách nào và vào thời điểm nào?
Sau hơn hai thập kỷ phát triển, thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào một giai đoạn cải cách quan trọng. Nghị định 245/2025/NĐ-CP lần đầu tiên cho phép doanh nghiệp thực hiện đăng ký niêm yết đồng thời với đợt chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), thay vì phải hoàn tất từng thủ tục theo trình tự như trước đây. Thay đổi này thoạt nhìn chỉ là một cải cách hành chính, nhưng thực chất lại tác động trực tiếp đến hiệu quả huy động vốn của doanh nghiệp và sức hấp dẫn của toàn bộ thị trường.
Năm 2026 có thể được xem là một trong những năm bản lề của nền kinh tế Việt Nam. Trong khi nhiều nền kinh tế trên thế giới vẫn đang đối mặt với những bất định từ xung đột địa chính trị, xu hướng bảo hộ thương mại, lãi suất cao kéo dài và sự tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, Việt Nam lại bước vào giai đoạn phát triển mới với tham vọng tăng trưởng cao, cải cách thể chế sâu rộng và mục tiêu trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045.
Có một điểm khá đặc biệt của ngành hàng không mà nhiều doanh nghiệp ở các lĩnh vực khác không gặp phải. Mỗi chuyến bay không chỉ vận chuyển hành khách mà còn đồng thời "vận chuyển" một khối lượng rất lớn dữ liệu cá nhân xuyên biên giới. Từ thời điểm một hành khách tìm kiếm chuyến bay trên website, đặt vé, thanh toán, làm thủ tục trực tuyến, sử dụng nhận diện khuôn mặt để lên máy bay, kết nối Wi-Fi trên chuyến bay, tích lũy điểm thưởng, yêu cầu suất ăn đặc biệt hay hỗ trợ y tế, gần như toàn bộ hành trình đều được ghi nhận dưới dạng dữ liệu.
Việc Công ty cổ phần Tập đoàn Nova (NovaGroup) công bố trên website danh sách những cá nhân thuộc diện “không tái tuyển dụng” đã nhanh chóng trở thành chủ đề thu hút sự quan tâm của dư luận . Đáng chú ý, danh sách được công bố không phải là toàn bộ thông tin định danh của cá nhân. Một phần số căn cước công dân và số điện thoại đã được che bớt. Điều này làm xuất hiện một lập luận khá phổ biến rằng dữ liệu đã được “ẩn danh” hoặc “khử nhận dạng”, từ đó không còn thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Trí tuệ nhân tạo đang biến dữ liệu thành tài sản quan trọng nhất của doanh nghiệp. Càng khai thác được nhiều dữ liệu, doanh nghiệp càng có lợi thế trong việc phát triển sản phẩm, tối ưu vận hành và tạo ra các mô hình kinh doanh mới. Tuy nhiên, chính quá trình này cũng đặt doanh nghiệp trước áp lực tuân thủ ngày càng lớn khi các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân liên tục được hoàn thiện tại Việt Nam và trên thế giới.
Năm 2018, ngành khách sạn thế giới chứng kiến một trong những vụ lộ lọt dữ liệu lớn nhất trong lịch sử khi Marriott International công bố hệ thống đặt phòng của Starwood Hotels đã bị truy cập trái phép trong thời gian dài trước khi được phát hiện . Theo các thông tin được công bố, dữ liệu của hàng trăm triệu khách hàng trên toàn cầu đã bị ảnh hưởng. Không chỉ bao gồm họ tên, địa chỉ thư điện tử hay số điện thoại, nhiều thông tin bị xâm phạm còn liên quan đến hộ chiếu, lịch sử lưu trú và các dữ liệu có khả năng tái hiện gần như toàn bộ hành trình di chuyển của khách hàng trong nhiều năm.
Khi đặt một phòng khách sạn, phần lớn khách hàng chỉ nghĩ rằng mình đang cung cấp một vài thông tin cơ bản để hoàn tất giao dịch. Tuy nhiên, từ thời điểm tìm kiếm phòng trên nền tảng trực tuyến, thực hiện đặt chỗ, nhận phòng, sử dụng dịch vụ cho đến khi trả phòng, một lượng lớn dữ liệu cá nhân đã được thu thập, lưu trữ, phân tích và xử lý bởi doanh nghiệp kinh doanh lưu trú.
Trong nhiều thập niên, các thương vụ đầu tư và mua bán doanh nghiệp (M&A) gần như đều tuân theo một công thức quen thuộc. Bên mua tiến hành thẩm định tài chính để đánh giá khả năng sinh lời, thẩm định thuế nhằm nhận diện các nghĩa vụ tài chính tiềm ẩn và thẩm định pháp lý để rà soát các rủi ro liên quan đến hợp đồng, tài sản, lao động và tranh chấp. Kết quả của ba quá trình này là cơ sở để xác định giá trị doanh nghiệp cũng như quyết định có tiếp tục giao dịch hay không.
Hầu hết các thương vụ mua bán và sáp nhập doanh nghiệp (M&A), cuộc đàm phán khó khăn nhất thường không nằm ở câu hỏi có nên mua hay không, mà ở câu hỏi mua với giá bao nhiêu. Đối với bên bán, giá trị của doanh nghiệp không chỉ nằm ở những tài sản hiện hữu hay kết quả kinh doanh của ngày hôm nay, mà còn ở tiềm năng tăng trưởng trong nhiều năm tới. Ngược lại, bên mua luôn thận trọng trước những kỳ vọng chưa được kiểm chứng và thường chỉ sẵn sàng trả tiền cho những giá trị có thể đo lường tại thời điểm giao dịch. Chính khoảng cách giữa hai cách nhìn này là nguyên nhân khiến không ít thương vụ M&A kéo dài nhiều tháng, thậm chí đổ vỡ ngay trước khi ký kết, dù các bên đều có thiện chí hợp tác.
Hoạt động mua bán, sáp nhập (M&A) dự án đang trở thành một phần không thể thiếu của thị trường đầu tư tại Việt Nam. Trong lĩnh vực bất động sản, nhiều dự án được chuyển giao từ nhà đầu tư này sang nhà đầu tư khác trước khi hoàn thành hoặc đưa vào khai thác. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là cùng một mục tiêu kinh doanh, chuyển quyền kiểm soát một dự án, lại có thể được thực hiện thông qua nhiều cấu trúc pháp lý khác nhau.
Trong hầu hết các giao dịch mua bán và sáp nhập doanh nghiệp (M&A), bên mua thường là bên chấp nhận rủi ro lớn hơn. Sau khi thanh toán giá mua và hoàn tất việc chuyển nhượng, người mua không chỉ tiếp nhận tài sản hay cổ phần của doanh nghiệp mục tiêu mà còn có thể tiếp nhận cả những khoản nợ tiềm ẩn, tranh chấp chưa được công bố, nghĩa vụ thuế còn bỏ ngỏ, các vấn đề về lao động, môi trường, giấy phép kinh doanh hoặc thậm chí là những rủi ro phát sinh từ dữ liệu và công nghệ. Một thương vụ được định giá hấp dẫn trên bàn đàm phán có thể nhanh chóng trở thành một khoản đầu tư kém hiệu quả nếu những rủi ro này xuất hiện sau khi giao dịch đã hoàn tất.
-
-
