Tài Chính & Ngân Hàng
Tài sản bảo đảm có vai trò quan trọng trong giao dịch huy động vốn tại ngân hàng của doanh nghiệp. Ở chiều ngược lại, quyền thu giữ tài sản bảo đảm là một trợ lực quan trọng cho hoạt động xử lý nợ xấu của hệ thống ngân hàng. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các tổ chức tín dụng đã được Quốc hội khóa XV, kỳ họp thứ 9 thông qua ngày 27/6/2025 và có hiệu lực thi hành từ ngày 15/10/2025 (Luật các TCTD sửa đổi) đã bổ sung quy định mới về quyền thu giữ tài sản bảo đảm của ngân hàng. Ngày 25/11/2025, Chính phủ cũng đã ban hành Nghị định số 304/2025/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 01/12/2025 quy định điều kiện tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu được thu giữ (Nghị định 304).
Các doanh nghiệp Việt Nam đang đứng trước một đợt "sàng lọc" kỹ thuật quy mô lớn chưa từng có khi Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chính thức ban hành Thông tư 77/2025/TT-NHNN. Không còn là những khuyến nghị chung chung, văn bản pháp lý mới này đặt ra các "hàng rào kỹ thuật" cứng rắn, buộc hàng trăm nghìn doanh nghiệp phải thay đổi cách thức quản trị dòng tiền và vận hành hệ thống kế toán ngay từ quý 1 năm 2026.
Cổ phiếu là loại chứng khoán xác nhận quyền và lợi ích hợp pháp của người sở hữu đối với một phần vốn cổ phần của tổ chức phát hành. Việc phát hành và chào bán cổ phiếu riêng lẻ là hoạt động mang tính chiến lược để doanh nghiệp thực hiện mục tiêu kép quan trọng là tăng vốn điều lệ và tìm kiếm nhà đầu tư cho công ty. Tuy vậy, nếu hoạt động này không tuân thủ các quy định pháp luật, bất kể do năng lực quản trị yếu kém hay cố ý sai phạm của doanh nghiệp/ người quản lý thì đều gây thiệt hại cho nhà đầu tư.
Trong bối cảnh thị trường bảo hiểm Việt Nam bước vào giai đoạn biến động mạnh sau hơn hai năm thực thi Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022, với nhiều vụ việc gây chú ý liên quan đến bancassurance (phân phối bảo hiểm qua ngân hàng), tranh chấp hợp đồng, năng lực quản trị và yêu cầu minh bạch hóa thông tin, việc sửa đổi khung pháp lý đang trở thành nhu cầu cấp thiết. Đặc biệt, khi nền kinh tế bước vào chu kỳ tăng trưởng mới và Việt Nam tiếp tục mở rộng thị trường dịch vụ theo các cam kết quốc tế, ngành bảo hiểm buộc phải nâng cấp cơ chế vận hành để đáp ứng kỳ vọng về hiệu quả, an toàn và tuân thủ.
Hoạt động công bố thông tin (CBTT) là nền tảng cốt lõi đảm bảo tính minh bạch và công bằng của thị trường chứng khoán. Đối với công ty đại chúng, việc tuân thủ các nghĩa vụ CBTT không chỉ là yêu cầu pháp lý bắt buộc mà còn là thước đo về chất lượng quản trị công ty. Tuy nhiên, các vi phạm về thời gian và chất lượng thông tin vẫn được xem là một loại vi phạm phổ biến trên thị trường chứng khoán Việt Nam.
Công ty Cổ phần Vinhome mua lại 370 triệu cổ phiếu quỹ trị giá dự kiến gần 13.000 tỷ đồng và Công ty Cổ phần tập đoàn Yeah 1 mua lại 827.650 cổ phiếu ESOP (Employee Stock Ownership Plan) của người lao động với giá trị hơn 8 tỷ đồng cùng áp dụng chung một khung pháp lý về mua lại cổ phiếu quỹ cho thấy những bất cập lớn trong quy định mua lại cổ phiếu ESOP trong thực tiễn. Quy định mua lại cổ phiếu quỹ của công ty đại chúng vốn được thiết kế cho các giao dịch chiến lược quy mô lớn, đã trở nên rườm rà và thiếu linh hoạt khi áp dụng cho việc mua lại số lượng cổ phiếu nhỏ, lẻ tẻ từ người lao động.
Trong bối cảnh ngành công nghệ phát triển nhanh chóng, đặc biệt tại các thị trường mới nổi như Việt Nam, trái phiếu chuyển đổi (convertible notes) đã trở thành một công cụ huy động vốn phổ biến cho các doanh nghiệp khởi nghiệp (startup) và công ty công nghệ. Trái phiếu chuyển đổi cho phép doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn mà không làm pha loãng ngay lập tức quyền sở hữu, đồng thời cung cấp cho nhà đầu tư cơ hội chuyển đổi khoản vay thành cổ phần trong tương lai. Một trong những yếu tố quan trọng nhất của hợp đồng mua trái phiếu chuyển đổi là điều kiện chuyển đổi, quy định khi nào và làm thế nào khoản nợ có thể được chuyển đổi thành cổ phần. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết các khía cạnh mà doanh nghiệp cần lưu ý khi xây dựng và đàm phán các điều kiện chuyển đổi, từ thực tiễn từ hợp đồng của BatteryXchange, Inc. và DoorDash , nhằm giúp doanh nghiệp tối ưu hóa lợi ích và giảm thiểu rủi ro.
Hoạt động vay trả nợ nước ngoài của doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc huy động vốn cho phát triển. Ngày 30/9/2022, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã ban hành Thông tư số 12/2022/TT-NHNN (Thông tư 12), hướng dẫn quản lý ngoại hối đối với việc vay trả nợ nước ngoài của doanh nghiệp không được Chính phủ bảo lãnh. Thông tư này tập trung cải cách thủ tục hành chính (TTHC), bổ sung quy định về bảo đảm tài sản, xử lý trường hợp chia tách doanh nghiệp và cải tiến chế độ báo cáo. Sau hơn hai năm triển khai, Thông tư 12 đã góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận vốn ngoại.
Singapore, Hồng Kông, New York và Luân Đôn là bốn trung tâm tài chính quốc tế hàng đầu, mỗi nơi đều phát triển các cơ chế giải quyết tranh chấp thương mại và tài chính nhằm đáp ứng nhu cầu của giới tài chính toàn cầu. Các cơ chế này bao gồm tòa án chuyên trách, trọng tài thương mại quốc tế, và các phương thức giải quyết tranh chấp ngoài tố tụng (ADR). Mỗi trung tâm có những đặc điểm riêng, phản ánh lịch sử, hệ thống pháp lý, và vai trò trong thị trường tài chính toàn cầu. Việt Nam đang trong quá trình xây dựng trung tâm tài chính quốc tế (Việt Nam IFC) cho riêng mình và những kinh nghiệm giải quyết tranh chấp của các trung tâm tài chính này sẽ là bài học quý giá cho Việt Nam để xây dựng một cơ chế giải quyết hiệu quả cho Việt Nam IFC trong thời gian tới.
Việc công bố thông tin của các công ty đại chúng tại Việt Nam được thực hiện theo các quy định tại Thông tư số 96/2020/TT-BTC hướng dẫn công bố thông tin trên thị trường chứng khoán ngày 16/11/2020 của Bộ Tài chính . Bản án hoặc quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa cũng là một loại thông tin bắt buộc doanh nghiệp công bố theo quy định. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, các doanh nghiệp niêm yết có những cách hiểu và áp dụng khác nhau đối với quy định này, dẫn đến sự không thống nhất trong cách thức công bố thông tin.
Việt Nam đang nỗ lực hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế toàn cầu, việc thành lập Trung tâm Tài chính Quốc tế (International Financial Center - IFC) tại hai địa điểm chiến lược – Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng – được coi là một bước đi đột phá. Dựa trên Nghị quyết số 222/2025/QH15 của Quốc hội, mới đây Chính phủ đã trình dự thảo Nghị định của Chính phủ về thành lập Việt Nam IFC để lấy ý kiến rộng rãi người dân . Các quy định về IFC của Việt Nam hứa hẹn tạo ra một "hệ sinh thái" tài chính vượt trội, với cơ chế đặc thù nhằm thu hút đầu tư, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và kết nối với các trung tâm tài chính thế giới.
Ngày 27/06/2025, Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đã thông qua Nghị quyết số 222/2025/QH15 về việc thành lập Trung tâm Tài chính Quốc tế (Việt Nam IFC) tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng (Nghị quyết 222) . Nghị quyết 222 có hiệu lực từ ngày 01/09/2025. Đây là một bước đi chiến lược nhằm tạo ra một môi trường thuận lợi cho các hoạt động tài chính quốc tế, thu hút đầu tư nước ngoài, và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Việt Nam IFC được kỳ vọng sẽ trở thành một trung tâm tài chính cạnh tranh trong khu vực, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế của Việt Nam trong giai đoạn mới.
-
-
