Nền kinh tế Việt Nam ngày càng hội nhập quốc tế, nhu cầu về các dịch vụ pháp lý chuyên sâu và linh hoạt đang gia tăng mạnh mẽ. Một trong những xu hướng nổi bật là Secondment Service – dịch vụ cử luật sư hoặc chuyên gia pháp lý từ các công ty luật đến làm việc trực tiếp tại doanh nghiệp trong một khoảng thời gian nhất định.
Tại Việt Nam, dịch vụ secondment đang dần trở thành một giải pháp hiệu quả cho các doanh nghiệp cần hỗ trợ pháp lý chuyên sâu mà chưa muốn đầu tư lâu dài vào phòng pháp chế nội bộ. Với sự tham gia của các công ty luật trong nước và các công ty luật quốc tế, dịch vụ secondment hứa hẹn sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc đáp ứng nhu cầu pháp lý ngày càng đa dạng của thị trường.
1. Secondment service là gì?
Secondment service là mô hình dịch vụ trong đó công ty luật cử một hoặc nhiều luật sư/chuyên gia pháp lý đến làm việc tại văn phòng của khách hàng trong một khoảng thời gian cố định, thường từ vài tháng đến vài năm. Luật sư được bổ nhiệm “secondee” hay còn gọi “seconded employee” sẽ tham gia trực tiếp vào các hoạt động pháp lý nội bộ của doanh nghiệp, chẳng hạn như soạn thảo hợp đồng, tư vấn tuân thủ pháp luật, hỗ trợ đàm phán thương mại, hoặc xử lý tranh chấp.
Không giống với tư vấn pháp lý truyền thống, secondment cho phép luật sư hoạt động như một phần của đội ngũ nội bộ, mang lại sự kết hợp giữa chuyên môn cao và sự hòa nhập với văn hóa doanh nghiệp.
Các đặc điểm nổi bật của dịch vụ secondment.
- Tính tạm thời: Thời gian secondment được xác định rõ ràng, phù hợp với nhu cầu ngắn hạn hoặc dự án cụ thể của doanh nghiệp.
- Tích hợp nội bộ: Luật sư làm việc tại chỗ, hòa nhập với quy trình và văn hóa doanh nghiệp, hoạt động như một thành viên của đội ngũ nội bộ.
- Chuyên môn cao: Luật sư thường có kiến thức, kinh nghiệm chuyên sâu trong các lĩnh vực như bất động sản, tài chính, lao động, sở hữu trí tuệ, hoặc mua bán và sáp nhập (M&A).
- Sự hỗ trợ từ công ty luật: Mặc dù làm việc tại doanh nghiệp, luật sư vẫn nhận được sự hỗ trợ từ đội ngũ của công ty luật khi cần xử lý các vấn đề phức tạp.
So với tư vấn pháp lý truyền thống, secondment mang lại sự gần gũi và liên tục hơn, giúp luật sư hiểu rõ các vấn đề nội bộ của doanh nghiệp. So với việc thuê luật sư nội bộ toàn thời gian, secondment tiết kiệm chi phí hơn và mang lại sự linh hoạt, đặc biệt đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) hoặc các dự án, nhu cầu pháp lý ngắn hạn của doanh nghiệp.
2. Dịch vụ secondment tại Việt Nam
2.1. Nhu cầu ngày càng tăng
Thị trường pháp lý Việt Nam đang chứng kiến sự gia tăng nhu cầu về dịch vụ secondment, đặc biệt trong các lĩnh vực pháp lý đặc thù, chuyên sâu của các công ty đa quốc gia. Có thể dễ dàng nhận thấy các tập đoàn quốc tế hoạt động tại Việt Nam, như trong lĩnh vực bất động sản, công nghệ, hoặc tài chính, cần luật sư am hiểu luật pháp địa phương và quốc tế. Tuy nhiên, họ thường không muốn duy trì phòng pháp chế cố định do chi phí cao. Bên cạnh các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) tại Việt Nam thường thiếu nguồn lực để xây dựng đội ngũ pháp chế nội bộ. Secondment trở thành giải pháp lý tưởng, cung cấp chuyên môn pháp lý mà không yêu cầu cam kết lâu dài. Ngoài ra, các Dự án ngắn hạn của doanh nghiệp trong các giai đoạn chuyển đổi như sáp nhập, mua lại, tái cơ cấu, hoặc chuẩn bị IPO cần các luật sư có chuyên môn cao trong thời gian ngắn để hỗ trợ cụ thể, chi tiết dự án cho doanh nghiệp tiến hành “launching”.
Hiện nay, các công ty luật lớn tại Việt Nam, cả công ty luật quốc tế và các công ty luật lớn trong nước đã cung cấp các dịch vụ này đến các khách hàng. Tuy nhiên, hiểu biết và sử dụng các dịch vụ này thường đến từ các doanh nghiệp lớn của nước ngoài, từ các doanh nghiệp sản xuất, các tổ chức tài chính lớn, đến các công ty logistics đa quốc gia.
2.2. Thách thức hiện tại
Mặc dù có tiềm năng lớn, dịch vụ secondment tại Việt Nam vẫn đối mặt với một số thách thức không nhỏ.
Thứ nhất, nhận thức hạn chế từ nhiều doanh nghiệp.
Nhiều doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là SMEs, chưa quen thuộc với mô hình secondment và có xu hướng ưu tiên tư vấn pháp lý truyền thống hoặc thuê nhân sự cố định.
Thứ hai, chi phí phải trả cho dịch vụ cao.
Mặc dù tiết kiệm hơn so với phòng pháp chế toàn thời gian, chi phí secondment vẫn có thể là rào cản đối với các doanh nghiệp nhỏ. Chưa kể rất nhiều chi phí phát sinh khác phải trả cho secondee như tiền thuê chỗ ở, tiền ăn uống, tiền chi phí đi lại,..
Thứ ba, yêu cầu cao về chất lượng dịch vụ từ công ty luật.
Khách hàng đòi hỏi luật sư không chỉ giỏi chuyên môn mà còn phải nhanh chóng hòa nhập với văn hóa doanh nghiệp và hiểu ngành nghề cụ thể mà doanh nghiệp đang hoạt động. Doanh nghiệp đòi hỏi Luật sư được cử đến làm việc doanh nghiệp phải có đầy đủ kỹ năng, kinh nghiệm để xử lý các vấn đề pháp lý phức tạp và chuyên sâu của doanh nghiệp trong quá trình kinh doanh. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng yêu cầu có sự hỗ trợ nhanh chóng và hiệu quả từ công ty luật đối với luật sư được cử đến doanh nghiệp.
Thứ tư, sự cạnh tranh từ luật sư nội bộ.
Hiện nay, các doanh nghiệp lớn thường mong muốn xây dựng ngay phòng pháp chế riêng, điều này làm suy giảm nhu cầu sử dụng secondment service trong lĩnh vực pháp lý tại Việt Nam. Vì theo định hướng chiến lược và bền vững, việc xây dựng một phòng pháp chế mạnh vẫn là ưu tiên của doanh nghiệp cho hoạt động kinh doanh lâu dài tại Việt Nam.
Nguồn: Papershift
3. Tiềm năng của dịch vụ secondment tại Việt Nam
Việt Nam đang là điểm đến hấp dẫn cho đầu tư nước ngoài, với các hiệp định thương mại tự do (FTA) như CPTPP, EVFTA, và RCEP mở ra nhiều cơ hội kinh doanh. Điều này kéo theo nhu cầu lớn về tư vấn pháp lý chuyên sâu để đảm bảo tuân thủ các quy định trong nước và quốc tế. Dịch vụ secondment, với tính linh hoạt và hiệu quả, hoàn toàn phù hợp để đáp ứng nhu cầu này.
Ngoài ra, sự xuất hiện của các công cụ công nghệ, đặc biệt là AI trong lĩnh vực pháp lý như phần mềm quản lý hợp đồng, hệ thống tuân thủ pháp luật trực tuyến, và nền tảng lưu trữ tài liệu pháp lý đang giúp các công ty luật cung cấp dịch vụ secondment hiệu quả hơn. Luật sư secondee có thể sử dụng các công cụ này để tối ưu hóa quy trình làm việc, từ đó nâng cao giá trị dịch vụ.
Các chính sách pháp lý hiện tại của Việt Nam ưu tiên phát triển các ngành công nghiệp mới như fintech, thương mại điện tử, và năng lượng tái tạo đang phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam cũng đặt ra những yêu câu tư vấn pháp lý chuyên sâu trong các vấn đề như bảo mật dữ liệu, quy định fintech, hoặc hợp đồng năng lượng. Secondment service cho phép các công ty luật cung cấp nhân sự có chuyên môn cao để hỗ trợ các doanh nghiệp trong những lĩnh vực này.
Chưa kể, xu hướng thuê ngoài các dịch vụ chuyên môn, bao gồm pháp lý, đang trở nên phổ biến tại Việt Nam và Secondment service phù hợp với xu hướng phát triển này. Điều này cho phép doanh nghiệp tiếp cận chuyên môn cao mà không cần đầu tư lâu dài vào nhân sự hoặc cơ sở hạ tầng.
4. Để phát triển dịch vụ secondment tại Việt Nam
Để khai thác tối đa tiềm năng của dịch vụ secondment tại Việt Nam, cung cấp dịch vụ pháp lý thật sự chất lượng, hiệu quả và đáp ứng nhu cầu ngày càng khắt khe của các doanh nghiệp, các công ty luật không chỉ chú trọng đào tạo, nâng cao chất lượng đội ngũ luật sư của mình mà bỏ qua các yếu tố công nghệ trong thời điểm hiện nay.
Theo chúng tôi, để có thể phát triển dịch vụ này tại Việt Nam trong thời gian tới, các công ty luật cần đầu tư vào các yếu tố sau:
Đầu tư vào đội ngũ luật sư xuất sắc. Chất lượng dịch vụ cung cấp luôn là yêu cầu cao nhất của dịch vụ pháp lý. Đặc biệt, đối với dịch vụ secondment yêu cầu này lại càng quan trọng. Việc đảm bảo luật sư có cả chuyên môn pháp lý, kỹ năng mềm và kinh nghiệm để hòa nhập nhanh chóng với doanh nghiệp và đáp ứng nhu cầu pháp lý tức thời và phức tạp của doanh nghiệp là việc .
Xây dựng quy trình chuyên nghiệp. Để có thể cung cấp dịch vụ tốt nhất cho khách hàng, công ty luật không chỉ cần có một đội ngũ luật sư xuất sắc mà cần phải có thêm nhiều yếu tố khác. Trong đó, một quy trình cung cấp dịch vụ secondment chuyên nghiệp vận hành trơn tru, hiệu quả từ xác định nhu cầu của khách hàng, lựa chọn nhân sự, đến quản lý và đánh giá hiệu quả dịch vụ. Điều này sẽ giúp dịch vụ của công ty luật có thể được đánh giá cao bởi khách hàng, một yếu tố quan trọng để công ty luật duy trì và phát triển hoạt động của mình.
Tăng cường quảng bá. Trong bối cảnh sự phát triển của công nghệ và truyền thông như hiện nay, một dịch vụ pháp lý tốt những không được khách hàng biết đến và sử dụng sẽ là một thiếu sót của công ty luật. Vì vậy, để khách hàng biết và sử dụng dịch vụ secondment của công ty luật, việc tổ chức hội thảo giới thiệu, các bài viết chia sẻ, hoặc hợp tác với các hiệp hội doanh nghiệp để nâng cao nhận thức về lợi ích của dịch vụ secondment trong lĩnh vực pháp lý là các giải pháp hiệu quả để dịch vụ này có thể phát triển tại Việt Nam trong thời gian tới.
Kết hợp công nghệ pháp lý. Việc sử dụng các công cụ AI để tăng hiệu quả cung cấp dịch vụ và giảm chi phí vận hành cho doanh nghiệp là một yêu cầu mà các công ty luật không thể bỏ qua trong giai đoạn hiện nay. Chúng tôi cho rằng, việc tận dụng AI như một công cụ hiệu quả để tăng cường năng lực của các luật sư secondee, sẽ giúp cho các công ty luật phần nào đáp ứng được nhu cầu của doanh nghiệp và tiết giảm được việc tiêu tốn nguồn lực đối với các dịch vụ này.
Hợp tác với các công ty luật hàng đầu thế giới. Phải thừa nhận rằng, dịch vụ secondment chưa phải là một dịch vụ phổ biến đối với các công ty luật Việt Nam và tại thị trường pháp lý Việt Nam. Vì vậy, việc các công ty luật Việt Nam có thể học hỏi kinh nghiệm từ các hãng luật quốc tế trong dịch vụ này là hết sức cần thiết. Việc hợp tác quốc tế sẽ giúp các công ty luật vừa và nhỏ của Việt Nam học hỏi kinh nghiệm từ các hãng luật danh tiếng và lâu đời của thế giới để nâng cao chất lượng dịch vụ cung cấp tới khách hàng.
Nhìn chung, dịch vụ secondment trong lĩnh vực pháp lý tại Việt Nam đang đứng trước cơ hội phát triển mạnh mẽ nhờ vào sự hội nhập kinh tế, nhu cầu pháp lý ngày càng cao, và xu hướng thuê ngoài dịch vụ chuyên môn. Với tính linh hoạt, hiệu quả, và khả năng cung cấp chuyên môn cao, secondment là giải pháp lý tưởng cho các doanh nghiệp muốn tối ưu hóa chi phí và giảm rủi ro pháp lý. Tuy nhiên, để khai thác hết tiềm năng của dịch vụ này, các công ty luật cần vượt qua các thách thức về nhận thức, chi phí, và chất lượng nhân sự. Bằng cách đầu tư vào đội ngũ, công nghệ, và chiến lược quảng bá, các công ty luật có thể khẳng định vị thế trong thị trường pháp lý đang phát triển nhanh chóng của Việt Nam. Secondment không chỉ là một dịch vụ, mà còn là cầu nối giữa chuyên môn pháp lý và nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của nền kinh tế.
