Hướng dẫn thủ tục cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh sản phẩm, dịch vụ trung gian dữ liệu

Trung gian dữ liệu là loại hình kinh doanh sản phẩm, dịch vụ giúp kết nối giữa chủ thể dữ liệu, chủ sở hữu dữ liệu và bên sử dụng, thông qua các thỏa thuận thương mại. Đây là loại hình kinh doanh đầy tiềm năng bởi dữ liệu được xem như tài sản có giá trị cao trong kỷ nguyên số và các cơ quan, tổ chức, cá nhân hiện có nhu cầu cao trong việc kết nối, chia sẻ, trao đổi, truy cập dữ liệu. Tuy nhiên, cơ hội đi kèm với trách nhiệm.[1] Doanh nghiệp cung cấp sản phẩm, dịch vụ trung gian dữ liệu giữa bên sử dụng dịch vụ với cơ quan nhà nước phải được đăng ký quản lý và cấp phép.

Bài viết này sẽ đưa ra một số hướng dẫn cho doanh nghiệp khi thực hiện thủ tục đề nghị cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh sản phẩm, dịch vụ trung gian dữ liệu (“GCN trung gian dữ liệu”) trước khi bắt đầu kinh doanh và khai thác giá trị của dữ liệu.

Nguồn: Đại biểu Nhân dân

Điều kiện để được cấp GCN trung gian dữ liệu

Doanh nghiệp được thành lập và hoạt động theo pháp luật Việt Nam đáp ứng các điều kiện sau đây thì được xem xét cấp GCN trung gian dữ liệu:

Điều kiện về nhân sự: Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp phải là công dân Việt Nam, thường trú tại Việt Nam; có trình độ đại học trở lên, có ít nhất 03 năm kinh nghiệm công tác liên quan đến quản lý dữ liệu. Người này phải đồng thời không thuộc trường hợp bị khởi tố; phạm tội đang chấp hành hình phạt hoặc chưa được xóa án tích; và bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực dữ liệu, an ninh mạng, công nghệ thông tin, giao dịch điện tử.

Mặt khác, doanh nghiệp trung gian dữ liệu cần có ít nhất 05 người có trình độ đại học trở lên và có một trong những chứng chỉ, chứng nhận về khoa học dữ liệu, phân tích dữ liệu, quản lý, quản trị dữ liệu, tư vấn, môi giới, xúc tiến thương mại; quản trị tài sản; thẩm định dữ liệu. Doanh nghiệp có thể tham khảo các khóa học và kỳ thi lấy chứng chỉ được tổ chức bởi các “ông lớn” ngành dữ liệu như Google, Oracle, Microsoft để phổ biến và hướng dẫn nhân sự của mình.

Điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị kỹ thuật, quy trình quản lý cung cấp dịch vụ và phương án bảo đảm an ninh, trật tự:

Trước khi thực hiện thủ tục đề nghị cấp GCN trung gian dữ liệu, doanh nghiệp phải chuẩn bị hạ tầng, trang thiết bị sử dụng được đặt tại Việt Nam, được kiểm định an ninh an toàn thông tin theo quy định của pháp luật và có Đề án hoạt động cung cấp sản phẩm dịch vụ.

Đề án bao gồm các nội dung chính như:

Điều kiện về tài chính: Doanh nghiệp phải thực hiện ký quỹ tại một ngân hàng thương mại hoạt động tại Việt Nam không dưới 05 tỷ đồng, đồng thời cam kết thanh toán chi phí tiếp nhận và duy trì cơ sở dữ liệu của doanh nghiệp trong trường hợp bị thu hồi giấy phép.

Thành phần hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh sản phẩm, dịch vụ trung gian dữ liệu

Để thực hiện, doanh nghiệp chuẩn bị một bộ hồ sơ bao gồm:

• Tờ khai đề nghị cấp GCN trung gian dữ liệu theo mẫu TK02 ban hành kèm theo Nghị định 169/2025/NĐ-CP, trong đó liệt kê các sản phẩm, dịch vụ trung gian dữ liệu mà doanh nghiệp dự định kinh doanh;
• Các giấy tờ, tài liệu chứng minh việc đáp ứng điều kiện luật định để cung cấp sản phẩm, dịch vụ trung gian dữ liệu như giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp; giấy tờ pháp lý của người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp; chứng chỉ, chứng nhận luật định của ít nhất 05 nhân sự trong doanh nghiệp, v.v.

Trình tự thực hiện đề nghị cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh sản phẩm, dịch vụ trung gian dữ liệu

Theo quy định của pháp luật, doanh nghiệp nộp hồ sơ trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính về Trung tâm dữ liệu quốc gia, Bộ Công an tại 96 Nguyễn Du, phường Cửa Nam, TP. Hà Nội hoặc trực tuyến qua Cổng dịch vụ công quốc gia. Tuy nhiên, trên thực tế, quy trình trực tuyến cho thủ tục này chưa hoàn thiện do Bộ Công an vẫn đang trong quá trình thực hiện chuẩn hóa dịch vụ công để tích hợp với Cổng Dịch vụ công Quốc gia. Do đó, doanh nghiệp vẫn cần nộp hồ sơ trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính.

Trong thời hạn 20 ngày làm việc, kể từ khi nhận đầy đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét, quyết định cấp GCN trung gian dữ liệu cho doanh nghiệp; trường hợp không cấp sẽ có thông báo bằng văn bản nêu rõ lý do. Trình tự chi tiết được quy định như sau:

Lưu ý cho doanh nghiệp khi đã được cấp Giấy chứng nhận trung gian dữ liệu

Khi đã được cấp GCN trung gian dữ liệu và trong suốt quá trình kinh doanh, hoạt động, doanh nghiệp cần đảm bảo thực hiện đầy đủ trách nhiệm luật định liên quan đến dữ liệu cá nhân, an toàn thông tin, an ninh mạng, an ninh dữ liệu. Trách nhiệm thường xuyên của doanh nghiệp sẽ gồm:

• Chứng minh trách nhiệm thông qua việc kết nối, chia sẻ, trao đổi, truy cập dữ liệu và bảo vệ dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân theo quy định pháp luật;
• Thông báo cho tổ chức, cá nhân là chủ sở hữu dữ liệu, chủ thể dữ liệu, bên sử dụng dữ liệu về mục đích cung cấp sản phẩm, dịch vụ trung gian dữ liệu và đảm bảo các quyền của cá nhân theo quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân;
• Thu thập, sử dụng hoặc tiết lộ dữ liệu cá nhân cho các mục đích hợp pháp và phải được chủ thể dữ liệu đồng ý;
• Bảo đảm dữ liệu chính xác, đầy đủ từ chủ thể dữ liệu, chủ sở hữu dữ liệu cung cấp cho bên sử dụng dịch vụ;
• Bảo đảm việc truy cập dữ liệu đúng mục đích, đúng đối tượng, khai thác đúng theo hợp đồng đã ký kết;
• Thực hiện các biện pháp bảo vệ, bảo mật hợp lý để bảo vệ dữ liệu cá nhân trong quyền sở hữu của tổ chức, bao gồm ngăn chặn truy cập, thu thập, sử dụng, tiết lộ trái phép hoặc các rủi ro tương tự;
• Giới hạn việc lưu trữ dữ liệu cá nhân trong thời gian cần thiết và xử lý thông tin cá nhân đúng cách khi không còn cần thiết cho mục đích kinh doanh hoặc pháp lý;
• Bảo đảm giới hạn chuyển giao dữ liệu cá nhân xuyên biên giới theo các yêu cầu của quy định, bảo đảm rằng tiêu chuẩn bảo vệ tương đương với tiêu chuẩn theo yêu cầu pháp luật có liên quan;
• Thông báo vi phạm dữ liệu tới tổ chức, cá nhân bị ảnh hưởng ngay khi có thể nếu có vi phạm dữ liệu có khả năng gây ra tác hại đáng kể cho cá nhân hoặc có quy mô đáng kể;
• Bảo đảm khả năng chuyển dữ liệu tới đúng bên sử dụng dữ liệu theo đúng thỏa thuận đã ký kết;
• Bảo đảm khả năng tư vấn, đánh giá tác động việc xử lý dữ liệu, thẩm định dữ liệu, các hình thức thanh toán linh hoạt, quy định về thuế, phí, giá theo quy định của hoạt động thương mại điện tử;
• Thực hiện việc xác thực danh tính theo quy định pháp luật về định danh và xác thực điện tử.

Việc khắc phục vi phạm theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền là cần thiết để doanh nghiệp không rơi vào trường hợp bị thu hồi Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh sản phẩm, dịch vụ trung gian dữ liệu. Doanh nghiệp cũng cần lưu ý đảm bảo kinh doanh ổn định, tránh trường hợp bị thu hồi Giấy chứng nhận khi không hoạt động liên tục từ 06 tháng trở lên.

Tóm lại, trong bối cảnh số hóa và kết nối thông tin ngày càng gia tăng, sản phẩm và dịch vụ trung gian dữ liệu đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối và tối ưu hóa luồng dữ liệu giữa các hệ thống khác nhau. Để khai thác tiềm năng của loại hình kinh doanh này, doanh nghiệp cần đáp ứng các yêu cầu, điều kiện để được cấp GCN trung gian dữ liệu, đồng thời đảm bảo dữ liệu được chia sẻ, truy cập và sử dụng hợp pháp, bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan.