Doanh nghiệp mỹ phẩm nên làm gì khi sản phẩm bị đình chỉ lưu hành, thu hồi

Một loạt các vụ thu hồi mỹ phẩm trên toàn cầu đã đặt ra những thách thức lớn đối với ngành công nghiệp làm đẹp. Những vấn đề từ bột Talc chứa amiang (chất gây ung thư)[1] của thương hiệu dược – mỹ phẩm Johnson & Johnson, cho đến những sản phẩm chăm sóc da từ các thương hiệu hàng đầu, và những trường hợp chứa thành phần gây dị ứng, tất cả làm dấy lên sự lo ngại về chất lượng và độ an toàn của mỹ phẩm. Trong khi đó, tại Việt Nam, Cục Quản lý Dược gần đây đã có thông báo đình chỉ lưu hành, thu hồi, tiêu hủy 07 sản phẩm mỹ phẩm của Công ty Cổ phần Thị trường quốc tế Việt Nam, do các sản phẩm mỹ phẩm này có thành phần công thức ghi trên nhãn không đúng với phiếu công bố sản phẩm[2].

Việc sản phẩm bị đình chỉ lưu hành, thu hồi sẽ ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp mỹ phẩm, không chỉ đối với giá trị của lô sản phẩm bị thu hồi mà còn suy giảm uy tín của doanh nghiệp. Chính vì vậy, khi có quyết định về việc sản phẩm của mình bị đình chỉ lưu hành, thu hồi, doanh nghiệp cần có những hành động cần thiết để hạn chế những thiệt hại về mình.

Nguồn: Internet

1. Xác định tính hợp pháp của quyết định thu hồi

Theo quy định tại Điểm a Khoản 2 Điều 45 Thông tư 06/2011/TT-BYT về quản lý mỹ phẩm thì hiện nay Cục Quản lý Dược – Bộ Y tế là cơ quan có thẩm quyền ra quyết định thu hồi mỹ phẩm vi phạm trong phạm vi toàn quốc. Đồng thời, Thông tư 06/2011 cũng quy định mỹ phẩm của doanh nghiệp có thể bị đình chỉ lưu hành và thu hồi nếu rơi vào một số trường hợp sau đây:

• Lưu thông khi chưa được cấp số tiếp nhận Phiếu công bố mỹ phẩm;
• Không đạt chất lượng, không an toàn cho người sử dụng;
• Lưu thông có công thức không đúng như hồ sơ đã công bố;
• Lưu thông có chứa thành phần chất cấm sử dụng trong mỹ phẩm, các chất có nồng độ, hàm lượng vượt quá giới hạn cho phép;
• Lưu thông có nhãn ghi công dụng không phù hợp với hồ sơ công bố hoặc không quy định về ghi nhãn sản phẩm, tùy mức độ vi phạm có thể bị đình chỉ lưu hành và thu hồi;
• Lưu thông được sản xuất tại cơ sở không đáp ứng nguyên tắc, tiêu chuẩn “Thực hành tốt sản xuất mỹ phẩm” của Hiệp hội các nước Đông Nam á (CGMP-ASEAN) hoặc tương đương được Hội đồng mỹ phẩm ASEAN thừa nhận, tuỳ mức độ vi phạm có thể bị đình chỉ lưu hành và thu hồi;
• Hết hạn sử dụng hoặc quá thời hạn theo khuyến cáo của nhà sản xuất;
• Giả, nhập lậu, không rõ nguồn gốc, xuất xứ, mỹ phẩm không còn nguyên vẹn bao bì;
• Do tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm đưa sản phẩm ra thị trường có văn bản thu hồi tự nguyện.

Như vậy, khi nhận được quyết định đình chỉ lưu hành, thu hồi mỹ phẩm, doanh nghiệp cần kiểm tra thẩm quyền ban hành quyết định này, đồng thời, kiểm tra lý do thu hồi mà cơ quan có thẩm quyền nêu trong quyết định thu hồi để chắc chắn rằng lý do này thuộc các trường hợp được quy định tại Thông tư 06 hay không.

Danh sách 07 sản phẩm mỹ phẩm thu hồi, tiêu hủy của Công ty CP Thị trường quốc tế Việt Nam (Nguồn: Công văn số 10463/QLD-MP ngày 14/12/2023 của Cục Quản lý Dược)

2. Kiểm tra đối với mỹ phẩm bị thu hồi

Trường hợp quyết định đình chỉ lưu hành, thu hồi sản phẩm đã được ban hành đúng thẩm quyền, đúng căn cứ theo quy định pháp luật, doanh nghiệp cũng cần kiểm tra lại lô sản phẩm được nêu trong quyết định để bảo đảm chắc chắn các sản phẩm của doanh nghiệp đã hoặc đang vi phạm quy định, thuộc trường hợp bị thu hồi hoặc quyết định này áp dụng đúng với các sản phẩm của doanh nghiệp.

Theo quy trình xử lý thu hồi sản phẩm mỹ phẩm vi phạm, Cục Quản lý Dược sẽ tiếp nhận thông tin phản ánh về vi phạm của mỹ phẩm từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm các cơ sở kiểm nghiệm, cơ quan quản lý Nhà nước, cơ sở kinh doanh mỹ phẩm, tổ chức, cá nhân và người sử dụng,… Mỗi nguồn tin sẽ kèm theo các tài liệu chứng minh khác nhau, như phiếu kiểm nghiệm hoặc phiếu phân tích kèm theo biên bản lấy mẫu đối với mẫu mỹ phẩm vi phạm chất lượng; biên bản kiểm tra, báo cáo của đoàn kiểm tra/ thanh tra Bộ Y tế hoặc Cục Quản lý Dược, kiểm soát viên chất lượng (thuộc Bộ Y tế), của cơ quan chức năng liên quan, hoặc báo cáo của cơ sở kinh doanh mỹ phẩm,…

Mặc dù vậy, doanh nghiệp đưa sản phẩm ra thị trường không vì thế mà mất đi quyền tự kiểm tra, kiểm nghiệm đối với các sản phẩm thuộc lô sản phẩm bị thu hồi. Cụ thể, doanh nghiệp có thể thuê các đơn vị kiểm nghiệm lấy mẫu kiểm nghiệm các sản phẩm của mình, đồng thời, kiểm tra, đánh giá lại toàn bộ quy trình sản xuất, phân phối sản phẩm của mình. Trường hợp không phát hiện vi phạm như kết luận của cơ quan có thẩm quyền, doanh nghiệp hoàn toàn có quyền gửi văn bản phản hồi, phản ánh, khiếu nại quyết định này.

Ngoài ra, doanh nghiệp khi đưa sản phẩm ra thị trường có thể sẽ phân phối mỹ phẩm đến nhiều đại lý khác nhau trong cả nước, mỗi đại lý lại có thể kinh doanh nhiều loại mỹ phẩm từ các nguồn khác nhau. Do đó, không thể tránh khỏi các trường hợp sản phẩm của doanh nghiệp bị làm giả, nhái và trở thành đối tượng bị thu hồi theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Khi đó, doanh nghiệp cần xác minh nguồn gốc sản phẩm tại các đại lý có liên quan, thông qua hồ qua mua bán, nhập khẩu các sản phẩm này. Nếu có căn cứ cho rằng sản phẩm bị thu hồi là hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng, doanh nghiệp có quyền phản ánh, khiếu nại với cơ quan có thẩm quyền tương tự như trên.

(Nguồn: Internet)

3. Khi đã xác định sản phẩm của mình thuộc trường hợp bị thu hồi

Trường hợp doanh nghiệp sau khi đã thực hiện các công việc nêu trên và xác định quyết định thu hồi sản phẩm đối với mỹ phẩm của mình là đúng quy định, doanh nghiệp cần nhanh chóng phối hợp với cơ quan có thẩm quyền để thu hồi mỹ phẩm. Các công việc mà doanh nghiệp có thể thực hiện trong giai đoạn này có thể bao gồm việc thông báo rộng rãi đến các đại lý đã phân phối sản phẩm của mình để thu hồi mỹ phẩm, tạm ngưng sản xuất, nhập khẩu các sản phẩm đang bị thu hồi, chủ động liên hệ với các đại lý để thu thập thông tin về thiệt hại để kịp thời tiến hành việc bồi thường, hạn chế tổn thất.

Ngoài ra, doanh nghiệp cần lưu ý về nghĩa vụ gửi báo cáo thu hồi sản phẩm không đáp ứng quy định về Cục Quản lý Dược trong thời hạn được nêu tại quyết định, phụ thuộc vào mức độ vi phạm của mỹ phẩm.

Tóm lại, việc đình chỉ lưu hành, thu hồi mỹ phẩm vi phạm có thể là một yêu cầu cấp bách đối với doanh nghiệp, nhưng không vì thế mà doanh nghiệp bỏ qua các bước xác minh, tự kiểm tra cần thiết đối với quyết định đình chỉ lưu hành, thu hồi mỹ phẩm áp dụng với doanh nghiệp mình. Việc kiểm tra tính hợp pháp, chính xác của quyết định này là cơ sở để doanh nghiệp quyết định tuân thủ nghĩa vụ/ trách nhiệm đối với mỹ phẩm vi phạm hoặc có những phản hồi, khiếu nại cần thiết và kịp thời đối với quyết định được ban hành bởi cơ quan có thẩm quyền.